السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

241

تفسير الميزان ( فارسي )

بلكه مخوف خود خدا است ، كه هيچ چيزى كه مانع او شود وجود ندارد و نيز بين مجرم و خدا هيچ مايه اميدى كه بتواند شرى از او دفع كند وجود ندارد ، نه هيچ صاحب ولايتى ، و نه شفيعى ، بنا بر اين در آيه شريفه شديدترين تهديد آمده و تكرار آن در يك مقام اين تهديد شديد را زيادتر و شديدتر مىگرداند ، و باز با تعقيب جمله مورد بحث با دو جمله ديگر يعنى جمله * ( « وَإِلَى اللَّه الْمَصِيرُ » ) * و جمله * ( « وَاللَّه رَؤُفٌ بِالْعِبادِ » ) * كه بيانش خواهد آمد اين شدت را مىافزايد . با بيانى ديگر مىتوان فهميد كه چرا خداى تعالى دوستدار كفار را از خودش بر حذر داشته ، و آن اين است كه از لابلاى اين آيه و ساير آياتى كه از دوستى با غير مؤمنين نهى فرموده ، برمىآيد كه اين قسم دوستى خارج شدن از زى بندگى است ، و مستقيما ترك گفتن ولايت خداى سبحان و داخل شدن در حزب دشمنان او و شركت در توطئه هاى آنان براى افساد امر دين او است . و كوتاه سخن اينكه دوستى با كفار طغيان و افساد نظام دين است ، كه بدترين و خطرناكترين ضرر را براى دين دارد ، حتى ضررش از ضرر كفر كفار و شرك مشركين نيز بيشتر است ، زيرا آن كس كه كافر و مشرك است ، دشمنيش براى دين آشكار است ، و به سهولت مىتوان خطرش را از حومه دين دفع نموده و از خطرش بر حذر بود ، و اما مسلمانى كه دعوى صداقت و دوستى با دين مىكند ، و در دل دوستدار دشمنان دين است ، و قهرا اين دوستى اخلاق و سنن كفر را در دلش رخنه داده ، چنين كسى و چنين كسانى ندانسته حرمت دين و اهل دين را از بين مىبرند ، و خود را به هلاكتى دچار مىسازند كه ديگر اميد حيات و بقايى باقى نمىگذارد . و سخن كوتاه اينكه اين قسم دوستى طغيان است ، و امر طاغى به دست خود خداى سبحان است ، اين نكته را در اينجا داشته باش تا ببينيم از آيات سوره فجر چه استفاده مىكنيم : « ألَمْ تَرَ كَيْفَ فَعَلَ رَبُّكَ بِعادٍ ، إِرَمَ ذاتِ الْعِمادِ ، الَّتِي لَمْ يُخْلَقْ مِثْلُها فِي الْبِلادِ وَثَمُودَ الَّذِينَ جابُوا الصَّخْرَ بِالْوادِ ، وَفِرْعَوْنَ ذِي الأَوْتادِ ، الَّذِينَ طَغَوْا فِي الْبِلادِ ، فَأَكْثَرُوا فِيهَا الْفَسادَ ، فَصَبَّ عَلَيْهِمْ رَبُّكَ سَوْطَ عَذابٍ ، إِنَّ رَبَّكَ لَبِالْمِرْصادِ » « 1 » . خوب ، از اين آيات استفاده كرديم كه طغيان طاغى ، وى را به كمينگاه خدا

--> ( 1 ) آيا نديدى پروردگارت با قوم عاد ارم كه صاحب كاخهاى ستوندار بودند و مثل آنها در هيچ شهر ساخته نشده بود چه كرد و با ثمود كه سنگ را شكافته كاخها براى خود مىساختند و فرعون صاحب چار ميخها چه كرد ، آيا نديدى كه پروردگارت با اينها كه در بلاد طغيان كردند و در آن بلاد فساد انگيختند چه كرد ؟ تازيانه عذاب را بر سر آنان فرود آورد ، كه پروردگارت در كمين است ( سوره فجر آيه 14 ) .